Νέα έκδοση της Ερευνητικής Υποδομής Γλωσσικών Πόρων και Τεχνολογιών CLARIN:EL

Νέα έκδοση της Ερευνητικής Υποδομής Γλωσσικών Πόρων και Τεχνολογιών CLARIN:EL

2021/07/12

Στα πλαίσια της συνεχούς υποστήριξης της Υποδομής CLARIN:EL και των υπηρεσιών της και με στόχο τη μέριμνα για την απρόσκοπτη λειτουργία της καθώς και την αναβάθμιση και βελτίωσή της σύμφωνα με επικαιροποιημένα πρότυπα και σύγχρονες αρχές σχεδιασμού, ολοκληρώθηκε με επιτυχία η υλοποίηση της νέας έκδοσης της Ερευνητικής Υποδομής Γλωσσικών Πόρων και Τεχνολογιών CLARIN:EL (έκδοση 3.0). Η νέα αναβαθμισμένη πλατφόρμα CLARIN:ELείναι πλέον διαθέσιμη και ελεύθερα προσβάσιμη σε όλους τους χρήστες της.

Η σχεδίαση της νέας πλατφόρμας στηρίχθηκε αφενός στην αξιολόγηση της προηγούμενης έκδοσης και αφετέρου στην καταγραφή προβλημάτων και απαιτήσεων βελτίωσης της υποδομής, τόσο από τους τελικούς χρήστες όσο και από την ομάδα υλοποίησης, για θέματα που αφορούν στη χρήση της υποδομής και των υπηρεσιών που αυτή προσφέρει, στον τρόπο παρουσίασης και τεκμηρίωσης των πόρων καθώς και σε παρατηρήσεις και προβλήματα τεχνικού χαρακτήρα. Παράλληλα, συγκεντρώθηκαν συγκεκριμένες προδιαγραφές για τη βελτιστοποίηση της Ερευνητικής υποδομής στο σύνολό της βάσει σύγχρονων και ενημερωμένων προτύπων και αρχών, μεταξύ των οποίων η εύκολη πλοήγηση και διαχείριση, η φιλικότητα προς το χρήστη και γενικότερα η δημιουργία μίας διεπαφής συνολικά προσανατολισμένης στο χρήστη και τις ανάγκες του (user-driven). 

Πιο συγκεκριμένα, πραγματοποιήθηκε μινιμαλιστικός εικαστικός επανασχεδιασμός της συνολικής διεπαφής του κεντρικού καταλόγου και δημιουργία νέας γραφικής διεπαφής, η οποία υποστηρίζει τη μάθηση για χρήστες όλων των επιπέδων (δυνατότητα εκμάθησης / learnability), την «ανάρρωση» από λάθος (ευρωστία/robustness), καθώς και πολλαπλούς τρόπους διεκπεραίωσης εργασιών (ευελιξία / flexibility).

Στην έκδοση 3.0 του CLARIN:EL φιλοξενούνται πλέον νέες λειτουργικότητες, όπως το Dashboard, ο προσωπικός χώρος κάθε χρήστη ο οποίος διαμορφώνεται ανάλογα με το ρόλο του και μέσα από αυτόν μπορεί κανείς να δει πληροφορίες σχετικά με το προφίλ του και τη δραστηριότητά του στην Υποδομή, και το Workflow Registry,  το μητρώο υπηρεσιών επεξεργασίας για την άμεση πρόσβαση του χρήστη στις ενσωματωμένες διαδικτυακές υπηρεσίες γλωσσικής τεχνολογίας CLARIN:EL.

Η υπηρεσία αναζήτησης πόρων CLARIN:EL με λέξεις κλειδιά ή/και με τα διαθέσιμα φίλτρα που προσφέρει η Υποδομή επιστρέφει ανανεωμένη και βελτιωμένη κατά μεγάλο βαθμό. Στην έκδοση 3.0, οι χρήστες έχουν τη δυνατότητα να πραγματοποιούν έξυπνες αναζητήσεις (advanced queries) με wildcards (ειδικά σύμβολα) ή να βρίσκουν ακόμα πιο εύκολα και γρήγορα το/α φίλτρο/α που επιθυμούν να χρησιμοποιήσουν μέσω της ομαδοποίησης των διαθέσιμων φίλτρων σε κατηγορίες με βάση τον τύπο πληροφορίας.

Προβλέφθηκαν νέες υπο-κατηγορίες πόρων και δημιουργήθηκαν οι αντίστοιχοι υπο-κατάλογοι στους οποίους όλοι οι χρήστες έχουν πρόσβαση ήδη από την αρχική σελίδα του κεντρικού καταλόγου. 

Μέσω της νέας διαδικασίας εγγραφής επιτυγχάνεται η αυτόματη σύνδεση των χρηστών με το οικείο αποθετήριο, στην περίπτωση που επιλέξουν να συνδεθούν στην Υποδομή με τον ακαδημαϊκό τους λογαριασμό, ή με το Αποθετήριο Φιλοξενούμενων Πόρων, στην περίπτωση που θελήσουν να συνδεθούν στην Υποδομή με τον προσωπικό τους λογαριασμό.

Αναφορικά με την τεκμηρίωση πόρων στη νέα έκδοση της Υποδομής CLARIN:EL, αξίζει να σημειωθεί η δημιουργία νέου, φιλικού και εύχρηστου περιβάλλοντος ανάρτησης πόρων (editor), καθώς και ο εμπλουτισμός του σχήματος μεταδεδομένων τεκμηρίωσης με στόχο την πλήρη εναρμόνιση με τις αρχές FAIR (FAIR Data Principles).

Τέλος, για τον καλύτερο έλεγχο των προς ανάρτηση πόρων στην Υποδομή και την διασφάλιση των οικείων αποθετηρίων από ακατάλληλο περιεχόμενο, πραγματοποιήθηκε προσθήκη δύο νέων ρόλων, του ελεγκτή μεταδεδομένων και του ελεγκτή νομικών θεμάτων. Συγκεκριμένα, ο ελεγκτής μεταδεδομένων καλείται να ελέγξει την ορθότητα των μεταδεδομένων τεκμηρίωσης πόρων, ενώ ο ελεγκτής νομικών θεμάτων πραγματοποιεί έλεγχο των στοιχείων αδειοδότησης και διαθεσιμότητας των πόρων.  Η Ερευνητική Υποδομή Γλωσσικών Πόρων και Τεχνολογιών CLARIN:EL αποτελεί , από τον Φεβρουάριο του 2015, το ελληνικό σκέλος της Ευρωπαϊκής Υποδομής CLARIN ERIC συμμετέχοντας παράλληλα στον Εθνικό Οδικό Χάρτη Ερευνητικών Υποδομών. Με τον αριθμό των εγγεγραμμένων χρηστών να ξεπερνά μέχρι σήμερα τους 1080, η Υποδομή CLARIN:EL φιλοξενεί συνολικά 494 πόρους σε ένα συστηματικά οργανωμένο δίκτυο αποθετηρίων, στο οποίο συμμετέχουν 13 Ερευνητικοί Οργανισμοί και Πανεπιστημιακά Ιδρύματα από όλη την Ελλάδα (ΕΚ Αθηνά, ΕΚΕΦΕ Δημόκριτος, ΕΔΥΤΕ, ΑΠΘ, Παν/μιο Αιγαίου, Ιόνιο Παν/μιο, Κέντρο Ελληνικής Γλώσσας, ΕΚΠΑ, ΕΚΚΕ, Πάντειο Παν/μιο, Παν/μιο Κρήτης, Παν/μιο Δυτικής Αττικής, Οικονομικό Πανεπιστήμιο Αθηνών).