Οδηγίες για επεξεργασία ελληνικών
μονοτονικών ή πολυτονικών κειμένων
στον υπολογιστή

Windows περιβάλλον

Για την πληκτρολόγηση ελληνικών απαιτείται να έχετε εγκαταστήσει στον υπολογιστή σας ελληνικές γραμματοσειρές και κάποιο λογισμικό ελέγχου του πληκτρολογίου (οδηγός πληκτρολογίου). Οι γραμματοσειρές και το λογισμικό αυτό διαφοροποιούνται ανάλογα με το αν χρησιμοποιείτε το μονοτονικό ή το πολυτονικό σύστημα γραφής των Ελληνικών.

Μονοτονικό σύστημα

Το λειτουργικό σύστημα των Windows έκδοσης 95/98 ή ανώτερης έχει ενσωματωμένες τις γραμματοσειρές και τους οδηγούς πληκτρολογίου που είναι απαραίτητοι για να μπορείτε να διαβάζετε, γράφετε και να τυπώνετε μονοτονικά Ελληνικά σε PC. Αρκεί γι' αυτόν τον σκοπό να ενεργοποιήσετε την δυνατότητα υποστήριξης της Ελληνικής γλώσσας που σας παρέχουν τα Windows. Αυτό γίνεται ως εξής:

• Ενεργοποιήστε την μία μετά την άλλη τις επιλογές: Start, Settings, Control Panel, Add/Remove Programs, Windows Setup.
• Στο τελευταίο παράθυρο που θα εμφανισθεί τότε στην οθόνη, κάνετε click στο Multilanguage Support και μετά click στο Details. Κάνετε check στην θέση Greek Language Support και μετά κάνετε click στο OK. Το τελευταίο click ξεκινά την διαδικασία εγκατάστασης του Multilanguage Support module για την Ελληνική γλώσσα.
• Επανεκκινήστε τον υπολογιστή σας όταν αυτό σας ζητηθεί.

• Πηγαίνετε στο Control Panel και από εκεί επιλέξτε Keyboard και μετά Language.
• Στο παράθυρο των ενεργών γλωσσών που θα εμφανισθεί τότε στην οθόνη φωτίστε την γλώσσα Greek και μετά κάνετε click στο Properties.
• Μέσω του μικρού παράθυρου που εμφανίζεται τότε στην οθόνη επιλέξτε σαν keyboard layout το Greek. Στην πραγματικότητα, στο σημείο αυτό επιλέγουμε τον οδηγό πληκτρολογίου, από τον οποίο και εξαρτάται η διάταξη των ελληνικών χαρακτήρων επάνω στο πληκτρολόγιο (keyboard layout).
• Για να αλλάζετε την γλώσσα του πληκτρολογίου που κάθε φορά είναι ενεργή επιλέξτε ανάμεσα στους συνδυασμούς πλήκτρων Left Alt+Shift και Ctrl+Shift.
• Ακόμη, κάνετε check στην επιλογή Enable indicator on taskbar για να μπορείτε να βλέπετε στο taskbar ποιά είναι η ενεργή κάθε στιγμή γλώσσα.
• Ολοκληρώστε κάνοντας click στο OK.

Για την εισαγωγή ελληνικών κειμένων, αλλάξτε την γλώσσα από Αγγλικά στα Ελληνικά, αν δεν ήταν ήδη, και πληκτρολογήστε έχοντας υπόψη σας τα παρακάτω:

• Ο τόνος βρίσκεται στο πλήκτρο ";". Πατήστε το πλήκτρο αυτό και μετά το πλήκτρο που αντιστοιχεί σε φωνήεν για να εισάγετε το συγκεκριμένο φωνήεν τονισμένο.
• Για την εισαγωγή των διαλυτικών πατήστε πρώτα τον συνδυασμό Shift + ";" (πιέστε ταυτόχρονα και τα δύο πλήκτρα μαζί) και μετά το φωνήεν.
• Για να εισάγετε τόνο και διαλυτικά μαζί πατήστε ταυτόχρονα τα τρία πλήκτρα δεξιό Alt, Shift και το πλήκτρο ";" και στην συνέχεια το φωνήεν "ι" ή "υ".
• Το πλήκτρο "Q" (στο ελληνικό πληκτρολόγιο) εισάγει το ελληνικό ερωτηματικό (";").
• Πατώντας το Shift ταυτόχρονα με το πλήκτρο "Q" (στο ελληνικό πληκτρολόγιο) εισάγει την άνω και κάτω τελεία (":").
• Η άνω τελεία εισάγεται σαν ειδικό σύμβολο. Στο Word για παράδειγμα αυτό γίνεται μέσω της επιλογής Insert symbol.

Πολυτονικό σύστημα

Εάν στο PC σας χρησιμοποιείτε το λειτουργικό σύστημα των Windows 2000 (δηλ. Windows NT ver. 5) και το Word έκδοσης 97 ή ανώτερης, τότε μπορείτε να πληκτρολογείτε ελληνικά στο πολυτονικό σύστημα γραφής χωρίς να είναι ανάγκη να εγκαταστήσετε πρόσθετο ειδικό λογισμικό και επιπλέον γραμματοσειρές. Αυτό συμβαίνει, επειδή τα Windows 2000 διαθέτουν ενσωματωμένη μια Unicode γραμματοσειρά (με όνομα Palatino Linotype) καθώς και ενσωματωμένο οδηγό πληκτρολογίου ου σας επιτρέπουν να διαβάζετε, γράφετε και να τυπώνετε πολυτονικά Ελληνικά κείμενα. Τα Windows 2000 υποστηρίζουν τα πολυτονικά Ελληνικά (εννοείται και τα μονοτονικά Ελληνικά) ακριβώς όπως τα Windows 95/98 υποστηρίζουν τα μονοτονικά Ελληνικά. Αυτό κάνει την διαδικασία ενεργοποίησης της δυνατότητας γραφής πολυτονικών Ελληνικών στα Windows 2000 παρόμοια με εκείνη που ενεργοποιεί τα μονοτονικά Ελληνικά στα Windows 95/98. Η διαδικασία αυτή περιλαμβάνει συγκεκριμένα τα εξής βήματα:

• Κάνετε click στο Start, μετακινήστε τον δρομέα του mouse επάνω στην επιλογή Settings, κάνετε click στο Control Panel, και μετά διπλό click στο εικονίδιο (ή την γραμμή) Regional Options.
• Κάνετε click επάνω στο tab General, και στο τμήμα Language settings for the system, κάνετε check δίπλα στην γλώσσα Greek.
• Για να ολοκληρωθεί η υπόψη εγκατάσταση πρέπει να τοποθετήσετε το CD-ROM των Windows 2000 στο CD-ROM drive ή αλλοιώς να έχετε πρόσβαση στα system files των Windows 2000.
• Επανεκκινήστε τον υπολογιστή σας όταν τα Windows 2000 σας το ζητήσουν.

• Ανοίξτε το παράθυρο Regional Options ή το Keyboard στο Control Panel (όπως και στο βήμα 1 ενεργοποιήστε την μία μετά την άλλη τις επιλογές Start, Settings, Control Panel, και Regional Options ή Keyboard).
• Κάνετε click επάνω στο tab Input Locales, και μετά click στο Add.
• Στο διαλογικό παράθυρο Add Input Locale, καθορίστε τα Greek σαν το input locale (language) και επιλέξτε το Greek Polytonic σαν το keyboard layout που θέλετε να προσθέσετε.
• Στο τμήμα Hot keys for input locales, ορίστε την ακολουθία πλήκτρων (key sequence) με την οποία επιθυμείτε να εναλλάσσετε τις εγκατεστημένες στον υπολογιστή σας γλώσσες (input locales).
• Κάνετε check στο Enable indicator on taskbar για να μπορείτε να βλέπετε στο taskbar την γλώσσα που κάθε φορά είναι ενεργοποιημένη στο πληκτρολόγιο.
• Κάνετε click στο OK για να ολοκληρώσετε την εγκατάσταση των Ελληνικών σαν input locale των Windows 2000.

Τονίζεται ότι για να μπορέσετε να διεκπεραιώσετε επιτυχώς οποιαδήποτε από τα προηγούμενα βήματα θα πρέπει να έχετε κάνει log on σαν administrator ή σαν μέλος του Administrators group. Μετά την επιτυχή εκτέλεση των παραπάνω βημάτων 1 και 2, το μόνο που χρειάζεται ακόμη για την ορθή απεικόνιση και εκτύπωση των ελληνικών χαρακτήρων με τόνους και πνεύματα είναι η χρησιμοποίηση μιας Unicode πολυτονικής γραμματοσειράς, όπως η Palatino Linotype των Windows 2000.

Εάν χρειάζεσθε τα Windows 2000 να υποστηρίζουν ταυτόχρονα και τα μονοτονικά και τα πολυτονικά Ελληνικά, θα πρέπει να επανεγκαταστήσετε τα Greek σαν input locale επαναλαμβάνοντας το βήμα 2 που δόθηκε παραπάνω. Αυτήν την φορά όμως επιλέξτε σαν keyboard layout to Greek αντί το Greek Polytonic. Σημειώνεται ότι τα Windows 2000 επιτρέπουν δύο ή περισσότερα input locales να έχουν ταυτόσημη input language, αλλά φροντίζουν έτσι ώστε τα αντίστοιχα keyboard layouts να είναι πάντοτε διαφορετικά.

Σε προγενέστερες των Windows 2000 εκδόσεις των Windows απαιτείται να εγκατασταθεί ειδική γραμματοσειρά και λογισμικό. Τέτοιου είδους γραμματοσειρές και λογισμικό αναπτύχθηκε (πριν την εμφάνιση των Windows 2000 και των Unicode fonts) από τα τμήματα κλασσικών σπουδών διαφόρων πανεπιστημίων του εξωτερικού, αλλά και από το Πανεπιστήμιο Αθηνών και το Ινστιτούτο Επεξεργασίας του Λόγου / Ε.Κ. "Αθηνά", ενώ κυκλοφόρησαν στην αγορά και κάποια εμπορικά πακέτα, όπως το Eurokeys και ο Πολυτονιστής για Word 95. Το μειονέκτημα όλων αυτών των γραμματοσειρών ήταν ότι ούτε μία από αυτές δεν ακολουθούσε την ίδια κωδικοποίηση με οποιαδήποτε άλλη, με αποτέλεσμα να απαιτείται ειδικό λογισμικό μετατροπής από την μία κωδικοποίηση στην άλλη κατά την ανταλλαγή πολυτονικών κειμένων γραμμένων με διαφορετικές γραμματοσειρές. Το πρόβλημα αυτό λύθηκε με την εμφάνιση και υιοθέτηση του προτύπου Unicode το οποίο ενσωμάτωσε τούς πολυτονικούς ελληνικούς χαρακτήρες σε ιδιαίτερη κωδικοσελίδα (code page) με όνομα Greek Extended.

Στην συνέχεια, δίνεται ένας κατάλογος με διευθύνσεις στο διαδίκτυο, στις οποίες μπορείτε να βρείτε πολυτονικές γραμματοσειρές που ακολουθούν το πρότυπο Unicode καθώς και αντίστοιχο λογισμικό.

1. Πολυτονική unicode γραμματοσειρά από το Ινστιτούτο Επεξεργασίας του Λόγου / Ε.Κ. "Αθηνά" (θα είναι σύντομα διαθέσιμη).
2. Πολυτονιστής για MS-Word 97 και Πολυτονιστής για MS-Word 2000: εμπορικό πακέτο λογισμικού και γραμματοσειρών από την ελληνική εταιρεία Magenta.
3. Multikey: δωρεάν λογισμικό και unicode γραμματοσειρά (Aisa Unicode) για εισαγωγή πολυτονικών ελληνικών μέσω του Word 97 ή Word 2000.
4. Antioch: λογισμικό για πληκτρολόγηση αρχαίων ελληνικών στο Word 97 ή το Word 2000. Περιλαμβάνει ειδική γραμματοσειρά. Shareware utility. Κόστος US$ 50.
5. Ukeys: λογισμικό που επιτρέπει στον χρήστη να προγραμματίσει το πληκτρολόγιο του, έτσι ώστε να πληκτρολογεί εύκολα πολυτονικά ελληνικά μέσω του Word εκδόσεως 97 ή ανώτερης και κατάλληλης Unicode γραμματοσειράς. Shareware utility. Κόστος US$ 20. Δεν περιλαμβάνει πολυτονική unicode γραμματοσειρά.
6. Athina: Unicode πολυτονική γραμματοσειρά.
7. Unicode πολυτονική γραμματοσειρά με όνομα CyberBase από την εταιρεία Bitstream, Inc. Επιλέξτε για downloading το αρχείο cyberbase.zip.
8. Arial Unicode MS.
9. Georgia Greek
10. Caslon.
11. Code 2000.

Στο site τυπογραφίας της Microsoft διατίθενται δωρεάν για downloading διάφορες γραμματοσειρές. Μπορείτε να επισκεφθείτε το site αυτό για να ελέγξετε αν η Microsoft ξεκίνησε την διάθεση της Unicode πολυτονικής γραμματοσειράς Palatino Linotype, την οποία προς το παρόν προσφέρει μαζί με τα Windows 2000.

Άλλα περιβάλλοντα

Αν οι παραπάνω πληροφορίες δεν απαντούν στα ερωτήματά σας ή αν θέλετε να χρησιμοποιήσετε Ελληνικά σε περιβάλλοντα διαφορετικά από τα Windows, ίσως μπορείτε να βρήτε τις κατάλληλες πληροφορίες από το Hellenic Resources Institute στην εξής διεύθυνση: http://www.hri.org/fonts/. Επίσης μπορείτε να διαβάσετε τις πληροφορίες που υπάρχουν στις ιστοσελίδες του Alan Wood.

Επισήμανση:
Επισημαίνεται ότι ο κατάλογος με τις παραπάνω διευθύνσεις δεν είναι εξαντλητικός και ούτε υπάρχει πρόθεση για κάτι τέτοιο. Σκοπός του είναι να αποτελέσει μια κατευθυντήρια γραμμή πληροφόρησης για εκείνους που ενδιαφέρονται για μερικές από τις καταγραμμένες λύσεις που έχουν δοθεί στο πρόβλημα της επεξεργασίας πολυτονικών στον υπολογιστή. Το Ινστιτούτο Επεξεργασίας του Λόγου / Ε.Κ. "Αθηνά" (ΙΕΛ / Ε.Κ. "Αθηνά") δεν μπορεί να αναλάβει οποιαδήποτε ευθύνη για τυχόν βλάβες που ενδεχομένως θα υποστούν εκείνοι που θα κάνουν χρήση του περιεχόμενου των παρεχόμενων διευθύνσεων. Το ΙΕΛ / Ε.Κ. "Αθηνά" δεν αποσκοπεί σε ούτε προσπορίζεται κανένα οικονομικό όφελος από την διάθεση στο site του του συγκεκριμένου καταλόγου. Το ΙΕΛ / Ε.Κ. "Αθηνά" δεν είναι διατεθειμένο να προσφέρει κανενός είδους τεχνική υποστήριξη σε χρήστες των παραπάνω διευθύνσεων. Το ΙΕΛ / Ε.Κ. "Αθηνά" προσφέρει δωρεάν τις δύο πολυτονικές γραμματοσειρές που έχει αναπτύξει.

Επιστροφή στην κορυφή